Mỹ nhân Nga

Tác giả: Vladimir Nabokov

“Các thế kỷ sẽ trôi qua,

– học sinh sẽ chán ngấy

lịch sử những chấn động của chúng ta,

– tất cả sẽ qua đi, tất cả sẽ qua đi,

song

hạnh phúc của tôi,

bạn yêu ơi,

hạnh phúc của tôi sẽ còn mãi,

– trong ánh đèn đường ẩm ướt,

trong chỗ ngoặt cẩn thận của cái cầu thang đá dốc xuống con kênh nước đen,

trong nụ cười một đôi khiêu vũ,

trong mọi thứ

mà Chúa

hào phóng bao bọc

quanh sự cô đơn của con người.”

Chưa có nhiều tác phẩm của Nabokov đến được với độc giả Việt Nam có lẽ cũng vì cách viết quá bác học của ông khiến cho việc dịch phóng tác hoàn toàn bất lực. Vẻ đẹp tác phẩm Nabokov không chỉ nằm trong cốt truyện mà cả kỹ thuật viết. Nếu dịch giả dịch sai thì cuốn sách coi như vứt đi, không còn ý nghĩa gì cả.

Ở đại văn hào này tích hợp nét đa văn hóa trong một con người gốc quý tộc Nga. Ông trưởng thành với đủ nghề ở châu Âu, rồi làm giáo sư văn chương ở Mỹ. Những điều này làm cho văn của ông tải được không chỉ sự vĩ đại, khoáng đạt, chất thôn dã và vẻ đẹp tâm hồn Nga mà cả tinh thần tự do, bình đẳng, bác ái của châu Âu, Mỹ.

Chính vì vậy, “Mỹ nhân Nga” là một cuốn sách thách thức không chỉ với dịch giả và nhà xuất bản, mà còn với cả độc giả. Liệu người đọc có thói quen đọc kỹ, đọc chậm, đọc đi đọc lại để thấy vẻ đẹp của văn chương đích thực, hay đã quen lối đọc báo, đọc facebook và các bản dịch dễ dãi, “đọc rất thông dù dịch không thạo” đang tràn ngập trên thị trường?